مقالات رضوی

 

» علم امام رضا (علیه السلام)


امام رضا عليه‏السلام بر تمام علوم و دانشها احاطه‏ي کامل داشت. مورخان و راويان در اين موضوع متفق القولند که او دانشمندترين مردم زمان خويش و داناتر و شايسته‏تر از همه‏ي آنها در فرايض دين و ديگر علوم مانند طب و فلسفه بود. سخن درباره‏ي او و علم فراوانش بسيار است. از جمله عبدالسلام هروي گفته است: من هرگز کسي را اعلم‏تر از علي بن موسي الرضا (ع) نديدم. هنگامي که يک عالم ديني او را مي‏ديد، ديدن او در وي اثر مي‏گذاشت، همان طوري که در من اثر گذاشت. مأمون برخي از دانشمندان ديني و فقهاي اسلامي و حکماي الهي را براي مقابله با امام جمع کرد، ولي امام به هر حال بر تمامي علماي حاضر فايق آمد و آنها در برابر امام به ضعف خود اعتراف کردند. من خود شنيدم که امام مي‏فرمود: من همواره جاي خودم را در مرکز ديني اتخاذ مي‏کردم و تعداد دانشمندان در مدينه بسيار زياد بود، با وجود اين هنگامي که سؤالي به مغز عالمي فشار مي‏آورد، او و بقيه به من اشاره مي‏کردند و سؤال خود را براي من مي‏فرستادند و من هم پاسخ همه‏ي آنها را مي‏دادم.(1)
امام رضا عليه‏السلام عالم‏ترين مردم زمان خود و نيز بالاترين مرجع در جهان اسلام بود. عالمان دين و فقيهان سؤالاتشان را که درباره‏ي فرايض اسلامي بود، به نزد او مي‏فرستادند. ابراهيم بن عباس گفته است: هنگامي که از حضرت رضا عليه‏السلام درباره‏ي موضوع مشکلي پرسش مي‏کردند، امام به راحتي پاسخ مي‏داد. من هرگز کسي را داناتر از او نديدم. مأمون، امام رضا عليه‏السلام را با پرسش درباره‏ي همه چيز امتحان مي‏کرد، ولي امام به تمام مسائل پاسخ مي‏داد(2).
امام رضا عليه‏السلام بزرگترين متفکر برجسته‏ي اسلامي بود، از اين رو مي‏توانست زندگي علمي و فرهنگي مسلمين را گسترش دهد. مأمون مي‏گويد: من فکر مي‏کنم کسي در روي زمين، داناتر از اين مرد وجود ندارد.(3)
مناظرات امام رضا عليه‏السلام در خراسان، بصره و کوفه بر اين موضوع دلالت دارد که او داناترين افراد در روي زمين بوده است. در طول آن مناظرات از پيچيده‏ترين مسائل پرسيده مي‏شد و حضرت به آنها پاسخ مي‏داد، به طوري که تمام علماي دنيا در آن عصر به فضل و برتري وي بر خود اقرار داشتند.
----------------------------------------
پي نوشت:
1ـ کشف الغمه، ج 3، ص 107.
2ـ عيون اخبار الرضا، ج 2، ص 180.
3ـ اعيان الشيعه، ج 4.